طوبا

yassernoruzi — Mon, 07 May 2012 23:13:00 GMT

«نامحرم» به چاپ دوم رسید

«نامحرم» از نگاه چهار ستاره... (رویا میرغیاثی)

ده روز از توزیع «نامحرم» گذشت و به چاپ دوم رسید.

«نامحرم» به روایت هفت صبح (مریم نراقی)

«نامحرم» در گفت و گو با هزارکتاب (ستاره بلادی)

«نامحرم» به روایت جعبه‌ي سياه (سمیه نوروزی)

yassernoruzi — Tue, 24 Apr 2012 04:27:00 GMT

«نامحرم» منتشر شد

صدای «نامحرم» با روایت استاد «بهروز رضوی» در خبرآنلاین. (بخشی کوتاه از رمان «نامحرم» را بشنوید....)

استقبال مخاطبان از «نامحرم» در نمایشگاه، به گزارش مهر

خبر «نامحرم» در اعتماد

خبر «نامحرم» در ایسنا

خبر «نامحرم» در ایبنا

خبر «نامحرم» در دنياي اقتصاد

خبر «نامحرم» در گاهی... آگاهی...

خبر «نامحرم» در باغ هاي معلق

خبر «نامحرم» در هزارکتاب

فضاي «نامحرم» در آموت

پوستر «نامحرم»

«نامحرم» را از سالن 1 ردیف 2 غرفه 25 واقع در نمايشگاه كتاب تهران

و همچنين كتابفروشي‌هاي سراسر كشور بخواهيد.

yassernoruzi — Sat, 03 Mar 2012 22:29:00 GMT

«نامحرم» مجوز گرفت؛

مهر

ایبنا

درباره ی یک وبلاگ مبتذل...

yassernoruzi — Mon, 13 Feb 2012 20:13:02 GMT

من اگر نیکم اگر بد...

چند روز پیش در کامنت ها دعوت به وبلاگی شدم به نام «گاسیپ ادبی». فضایی برای اشاعه ی کذب و افترا و غیبت (به زبان خودمانی خاله زنک بازی) و مهمتر از همه شکستن حریم خصوصی این و آن.

آقا یا خانم «گاسیپ ادبی» (هر که هستی)!

اولا. لطف کن و اسم بنده را از لینک های کنار وبلاگت پاک کن که دوست ندارم اسم کوچکم کنار لاطائلات وبلاگ تو باشد.

دوم. کسانی که مشوق تو در این راه هستند٬ کمر به هتک حرمت و آبرویت بسته اند.

سوم. اگر معتقد به اخلاق و انسانیت و دین داری و... نیستی٬ لااقل فکر خودت باش که «هر کسی آن دِرَوَد عاقبتِ کار که کشت»

إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لأَنفُسِکمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا (اسراء/۷)

اگر نیکی کنید به خودتان نیکی می کنید و اگر بدی کنید٬ به خودتان بدی می کنید.

شب پانصد و هشتاد و هشتم

yassernoruzi — Sat, 11 Feb 2012 22:38:00 GMT

قصه ای عجیب از «هزار و یک شب» که فوق العاده دوست دارم:

(حكايت مرد غمگين)

وزير گفت: اي ملك شنيدم مردي از دودمانِ بزرگ كه خداوندِ مال و خَدَم و حَشَم و بندگان بود، بِمُرد و فرزندي بر جاي گذاشت. چون آن كودك بزرگ شد، به خوردن و نوشيدن و سماع و طرب و صرفِ مالي كه از پدر مانده بود مشغول شد تا اينكه همه‌ي مال برفت.

چون قصه بدينجا رسيد بامداد شد و شهرزاد لب از داستان فروبست.

چون شبِ پانصد و هشتاد و هشتم برآمد گفت: اي مَلِكِ جوانبخت! آن كودك، مالِ پدر به تمامت تلف كرد. غلامان و كنيزكان نيز بفروخت و همه را صرف كرد تا اينكه بي‌چيز شده با مزدوران به كار مي‌رفت. سال‌ها نيز حال بدين منوال بود تا اينكه روزي از روزها در پاي ديواري نشسته چشم به راه انتظار داشت كه او را اجير كنند. ناگاه مردي نيكوروي و نظيف‌جامه پديد شد و به او نزديك گشته سلامش داد. جوان به او گفت: اي عم، پيش از اين مرا مي‌شناختي؟ آن مرد گفت: لا والله، اي فرزند، تو را هرگز نمي‌شناختم ولكن آثارِ نعمت و بزرگي در تو ديدم بدان سبب سلام دادم. جوان گفت: اي عم، آيا ترا كاري هست كه مرا بدان كار بداري و به خدمتگزاريِ خود بگزيني؟ آن مرد گفت: اي فرزند، همي خواهم كه ترا از براي كاري آسان به خدمتگزاري بگزينم. جوان گفت: اي عم، آن كار كدام است؟ آن مرد گفت: اي فرزند، در نزد من ده تن از مشايخ هستند كه به يك خانه اندرند و در نزد ما كسي نيست كه حاجت ما را برآورد. اگر تو به خدمت قيام نمايي ترا خوردني‌هاي لذيذ و جامعه‌هاي فاخر دهم و زياده بر آنچه كه تمناي توست به جاي تو نكويي كنم و اميدوارم كه خداي‌تعالي دولتِ تو را به سبب ما به تو رد كند. جوان گفت: سمعاً و طاعتاً.

آنگاه شيخ به او گفت: مرا با تو شرطي هست. جوان گفت: اي عم، شرط كدام است؟ شيخ گفت: اي فرزند، بايد رازِ ما بپوشي و هر چه از ما ببيني آشكار نكني و هر وقت ما را گريان بيني از سببِ گريستن سوال نكني. جوان گفت: اي عم، چنين كنم. پس شيخ گفت: با من بيا. جوان از دنبالِ شيخ برفت تا به گرمابه برسيدند. آن شيخ، جوان را به گرمابه اندر برد و تنِ او بشست. آنگاه خادمي را فرستاد، حُلّه‌ي زيبا و نيكو آورده به آن جوان بپوشانيد و او را به منزل خويش برد. چون جوان داخل شد، خانه‌اي ديد بلندبنيان و محكم‌اركان كه غرفه‌هاي روبه‌رو و وسيع دارد و او را ايوان‌هاست و در هر ايوان، حوضي از آبِ روان است و از هر سو منظره‌ها به سوي باغ گشوده مي‌شود. شيخ آن جوان را به يكي از غرفه‌هاي درون برد. جوان آن غرفه را ديد كه با رُخام‌هاي رنگ‌رنگ، زمينِ او را فرش كرده‌اند و سقفِ او را به لاجورد و قلم زرين، نقش بسته‌اند و فرش‌هاي حرير آنجا بگسترده‌اند و در آنجا ده تن از مشايخ حلقه زده‌اند و جامه‌ي حزن و اندوه پوشيده، گريان و نالان‌اند. جوان را كارشان عجيب آمد و خواست كه از شيخ سوال كند شرطي كه كرده بود به خاطرش رسيد، زبان دركشيد. پس از آن شيخ، صندوقي كه سي‌هزار دينار، زَرِ سرخ در آن بود به جوان سپرد و به او گفت: اي فرزند، از اين صندوق از بهر ما و خويشتن صرف كن كه تو امير مايي و عهدي را كه با تو كرده‌ام نگاه دار. پس از آن جوان به خدمتِ ايشان قيام نمود و از آن زرها صرف مي‌كرد تا يكي از ايشان بمرد. ياران، او را غسل داده كفن كردند و در باغي كه پشت آن قصر بود، به خاكش سپردند و پيوسته مرگ، ايشان را يكي‌يكي مي‌گرفت تا اينكه جز آن شيخ كه آن جوان را از بهر خدمت آورده بود، كسي باقي نماند و او با جوان در آنجا بماندند و جز ايشان كسي نبود.

سال‌ها بدين سان بود تا اينكه شيخ بيمار گشت. چون از زندگانيِ او نوميد شد، روي بدو آورده به او گفت: اي عم، من شما را خدمت كردم و در اين دوازده سال در خدمت‌هايِ من كوتاهي نشد. شيخ گفت: آري، اي فرزند، به خدمتِ ما قيام كردي چندان كه مشايخ وفات كردند و من نيز از مرگ ناگزيرم. جوان گفت: اي خواجه، همي خواهم بدانم كه سببِ گريستن و ناليدنِ شما چيست و اين حزن و اندوه و حسرت و ندامت از بهر كيست؟ شيخ گفت: اي فرزند، تو را به اين كار، كاري نباشد. مرا به چيزي كه طاقتِ آن ندارم تكليف مكن كه من از خداي تعالي سوال كرده‌ام كه هيچ‌كس را به محنتي كه من دارم گرفتار نكند و اگر خواهي كه از ورطه‌اي كه ما در آن افتاده‌ايم به سلامت برهي اين در باز مكن و به دستِ خود اشارت به سوي دري كرده، از آن در او را بترسانيد و گفت: اگر مي‌خواهي آنچه به ما رسيده به تو نيز برسد، اين در را باز كن كه سببِ آنچه از ما ديدي بر تو آشكار گردد ولكن پشيمان شوي و پشيماني تو را سود نبخشد.

چون قصه بدينجا رسيد، بامداد شد و شهرزاد لب از داستان فرو بست.

چون شب پانصد و هشتاد و نهم برآمد گفت: اي مَلِكِ جوانبخت! پس از آن شيخ را بيماري افزون گشته بمرد. آن جوان او را غسل داده كفن كرد و در نزد يارانش به خاك سپرد و در آن مكان تنها بنشست و در كارِ شيوخ به فكرت اندر بود. روزي از روزها، سخنان شيخ و سپردنِ او به نگشودنِ در به خاطرش برسيد. قصدِ گشودنِ آن در كرده در حال برخاست و بدان سوي رفت و جستجو همي كرد تا اينكه دريچه‌اي ديد كه عنكبوت بر او آشيانه نهاده و چهار قفلِ پولاد بر اوست. چون آن جوان در را بديد از ترساندنِ شيخش ياد آمد و از آنجا بازگشت ولي در گشودنِ دريچه با خويشتن مجادله مي‌كرد و خود را از گشودنِ در بازمي‌داشت.

تا هفت روز بدين منوال گذشت. در روز هشتم نفس بر او چيره گشته گفت: ناچار بايد اين در بگشايم. آنگاه برخاسته قفل‌ها بشكست و در بگشود. دهليزي تنگ بديد. سه ساعت در آن دهليز همي‌رفت تا اينكه به كنارِ نهري بزرگ رسيد و در كنارِ نهر همي‌رفت و به چپ و راستِ خود همي‌دويد كه ناگاه عقابي بزرگ از هوا فرود آمده،‌ جوان را به چنگال گرفت و به هوا همي‌پريد تا در ميان جزيره‌اي رسيد و جوان را در آن جزيره افكند بازگشت. آن جوان در كارِ خود حيران بود و نمي‌دانست كه به كدام سوي رَوَد و شبانه‌روز در آن جزيره به سر مي‌برد. روزي از روزها، نشسته بود. ناگاه بادبانِ كشتي در ميانِ دريا نمودار شد چنانكه ستاره در آسمان بنمايد. پس جوان را خاطر بر آن كشتي متعلق شد كه شايد نجاتش در آن كشتي باشد و چشم بدان كشتي دوخته بود تا اينكه كشتي به نزديكِ او برسيد. چون نزديك شد، زورقي از عاج و آبنوسِ اندوده بديد و در آن زورق، ده تن كنيزكانِ ماه‌روي بودند. چون كنيزكان را نظر بدان جوان افتاده، از زورق به در آمده، دستِ او را ببوسيدند و به او گفتند: تو شاه‌داماد هستي. پس از آن كنيزكي آفتاب‌لقا پيش آمد و دستارچه‌اي حرير كه خلعتي ملوكانه و تاجي زرين و مرصع به گونه‌گونه ياقوت‌هاي قيمتي بود بياوَرد و بر آن جوان بپوشانيد و او را به روي دست برداشته به زورق اندر بگذاشتند. پس از آن، بادبان گشوده در لجه‌هاي دريا همي‌رفتند.

جوان گفته است كه: چون من با ايشان برفتم گمان كردم كه خواب همي‌بينم و نمي‌دانستم كه مرا به كجا مي‌برند. چون به ساحل نزديك شدند، ديدم كه بيابان از لشكر پُر شد كه شماره‌ي ايشان جز خدا كس نمي‌دانست. آنگاه پنج اسبِ داغ‌كرده با زين‌هاي زرينِ مرصع پيش آوردند. من يكي از پنج اسب گرفته سوار شدم و چهار ديگر مرا جنيبت بودند. پس چون من سوار شدم، علم‌ها بر سَرِ من بگشودند و طبل‌ها بزدند و لشكريان از چپ و راست صف كشيدند و من ترديد داشتم كه به خواب هستم يا به بيداري و بدين‌سان همي‌رفتيم. ولي من آن موكب را باور نمي‌كردم و گمانِ من اين بود كه اَضغاثِ احلام است تا اينكه به مرغزاري سبز و خرم برسيدم كه در آنجا قصرها و باغ‌ها و درختان و چشمه‌هاي روان و مُرغانِ نغمه‌سنج بودند كه خداي‌يگانه را تسبيح همي‌كردند كه ناگاه لشكري از ميانِ قصرها و باغ‌ها مانند سِيلي كه از فراز به زير آيد، پديد شدند و آن مرغزار از سپاه پُر گشت. چون به من نزديك شدند، لشكريان بايستادند و مَلِكِ ايشان تنها سواره بود. چند تن از خاصّان در پيشِ او پياده بيامدند. چون ملك به جوان نزديك شد، از اسب فرود آمد. چون جوان ديد كه مَلِك از اسب فرود آمد، او نيز از اسب فرود آمد. يكديگر را سلام داده بر اسب‌ها سوار شدند. مَلِك با جوان گفت: با من بيا كه مهمانِ مني. پس جوان با او روان گشته حديث همي‌كردند. لشكريان از چپ و راستِ ايشان، همي‌رفتند تا به قصرِ مَلِك برسيدند. پس از آن، فرود آمده جمله‌گي به قصر اندر شدند.

چون قصه بدينجا رسيد، بامداد شد و شهرزاد لب از داستان فروبست.

چون شب پانصد و نودم برآمد گفت: اي مَلِكِ جوانبخت! مَلِك، دستِ آن جوان گرفته به قصر اندر شدند و مَلِك او را به كرسي نشانده، خود در نزد او بنشست. آنگاه نقاب از رخ بركشيد. دختركي بود آفتاب‌روي. چون جوان او را بديد، در حُسن و جمالِ او، خيره ماند. ملكه با جوان گفت: اي مَلِك، بدان كه من ملكه‌ي اين زمينم و همه‌ي اين لشكريان از سواره و پياده كه تو ايشان را ديدي زنان بودند. مردي در ميان ايشان نبود و در نزد ما مردان، زراعت و حراثت مي‌كنند و به عمارتِ زمين‌ها و شهرها مشغول مي‌شوند و خداوندانِ كسب و حِرفَت‌اند و اما زنان، حاكمان و خداوندانِ مناصب هستند. جوان را از اين سخن عجب آمد و ايشان در حديث بودند كه وزير درآمد و او پيرزني بود با حشمت و خداوندِ هيبت. ملكه با او گفت: اي وزير، قاضي و شهود، حاضر آور. در حال، عجوز برفت و ملكه رو به جوان آورده با او منادمت مي‌كرد و به سخنانِ نرم و لطيف، بيم و وحشتِ او مي‌برد. پس از آن به او گفت: آيا راضي هستي كه من زنِ تو باشم؟ در حال، جوان بر پاي خاسته پيشِ ملكه زمين ببوسيد و با ملكه گفت: يا سيدتي، من از اين خادماني كه خدمتِ تو مي‌كنند كمترم. چگونه شايسته‌ي همسريِ تو خواهم بود؟ ملكه با او گفت: اين خادمان و لشكريان كه ديدي با مال و ذخيره‌ها از آنِ تو خواهد بود. آنگاه ملكه به دري بسته اشارت كرده گفت: هر چه مرا هست تصرف كن مگر اين در را باز مكن كه اگر اين در باز كني، پشيمان شوي و پشيماني سودي ندهد و ملكه را هنوز سخن به انجام نرسيده بود كه وزيرِ ملكه، قاضي و شهود حاضر آورد و همه‌ي ايشان عجوزكان و سپيدموي بودند. چون ايشان در نزد ملكه حاضر شدند، ملكه ايشان را به بستنِ كابين فرمود. ايشان ملكه را به آن جوان تزويج كردند.

آنگاه ملكه وليمه‌ها بداد و خوان‌ها بنهاد. پس از آن جوان با ملكه درآميخت و بكارت از او برداشت و هفت سال با او در لذيذترين عيش‌ها و گواراترين نعمت‌ها به سر برد تا اينكه روزي از روزها گشودنِ دري كه ملكه او را از او منع كرده بود به خاطرش آمد و با خود گفت: اگر در آنجا ذخيره‌هاي بزرگ و بهتر از آنچه من ديده‌ام نمي‌بود، ملكه مرا از گشودنِ آن منع نمي‌كرد. در حال، برخاسته در بگشود. ناگاه همان عقاب كه جوان را از ساحلِ دريا گرفته به جزيره درافكنده بود، پديد شد. چون عقاب را بدان جوان نظر افتاد، به او گفت: نفرين بر آن كسي كه هرگز پس از اين رويِ شادي نخواهد ديد. چون جوان او را بديد و سخنِ او را بشنيد، از او بگريخت و عقاب از پِيِ او بشتابيد و او را ربوده بر هوا بپريد و ساعتي نگذشت كه او را در همان مكانِ نخست كه از آن مكانش ربوده بود، بگذاشت و از او غايب شد.

پس جوان در آن مكان بنشست و آنچه از نعمت و عزت و فرمانروايي ديده بود به خاطر آورده بگريست و بناليد و در كنارِ آن دريا كه پرنده او را در آنجا گذاشته بود، مدت دو ماه مكث كرد و او را آرزو اين بود كه به سوي زنِ خود بازگردد كه ناگاه شبي از شب‌ها، آن جوان بيدار و محزون در كارِ خود به فكرت اندر بود كه گوينده‌اي به آوازِ بلند ندا در داد و اين مَقالَت همي‌گفت كه: چه لذت‌هاي بزرگ از تو فوت شد، هيهات! هيهات! ديگر به آن لذت‌ها نخواهي رسيد. جوان اين ندا بشنيد از لقايِ ملكه و از بازگشتن به آن نعمت‌هاي بزرگ نوميد شد. آنگاه به خانه‌اي كه مشايخ در آنجا بودند درآمد و دانست كه به ايشان نيز همين ماجرا رفته و سبب گريه‌ي ايشان همين بوده است. پس آن جوان پيوسته مي‌گريست و نوحه مي‌زد و خوردن و نوشيدن و خنديدن ترك كرد تا وقتي كه بمرد و در پهلوي مشايخ به زيرِ خاك شد.

پايان

برای مرضیه رسولی

yassernoruzi — Sun, 22 Jan 2012 03:06:00 GMT

ای کاش ای کاش ای کاش...

مرضیه جان!

امیدوارم هر چه زودتر به آغوش خانواده برگردی....

درباره‌ي برنده‌ي رمان جايزه‌ي جلال

yassernoruzi — Sat, 19 Nov 2011 22:42:00 GMT

گِل لگد مي‌كنيم...

سال گذشته رماني پنج‌شش جلدي نظرم را به خود جلب كرد؛ نه به لحاظ كيفي بلكه بيشتر به لحاظ كَمّي! با خودم گفتم در اين دور و زمانه چه كسي خطر مي‌كند و رماني چندجلدي مي‌نويسد. كتاب را برداشتم و چندصفحه‌اي خواندم. ملال‌آور بود و چنان به حشو و زوائد درآميخته كه حِسِّ راه رفتن در سنگلاخ را به من مي‌داد. كتاب را بستم. چندي بعدتر از آن، جلد اول را خواندم و مطلبي نوشتم كه در مجله‌ي «مهر» به چاپ رسيد؛ مقاله‌اي گلايه‌آميز در نقد انتشار چنين كتاب‌هايي. چند هفته‌اي بعد دعوت‌ام كردند تا راجع به اين كتاب صحبت كنم. رفتم و نظراتم را درباره‌ي اين كتاب و كُلّا رمان‌هاي چندجلدي گفتم. هفته‌ي بعد از آن ديدم رمان برنده‌ي جايزه‌ي كتاب فصل شده! من نويسنده‌ي كتاب را نمي‌شناسم و به ايشان احترام مي‌گذارم اما رمان‌شان به هيچ وجه لايق چنين جايزه‌اي نبود. و اما امروز... امروز شنيدم كه اين رمانِ چندجلدي برنده‌ي جايزه‌ي جلال هم شده! چه بگويم؟!‌ متأسفم. رمان «جاده‌ي جنگ» با ارفاق رماني متوسط است كه علاقه‌مندان و حرفه‌اي‌هاي رمان بعيد است جلد اول آنرا بخوانند و حتي لذت ببرند. واقعاً متأسفم. از اين جهت كه مي‌بينم انتقادات ما روزنامه‌نگارها به جهت فضاي پُر از سوءتفاهم (چه بين جماعت روشنفكر و چه بين دولتي‌ها) هيچ فايده‌اي ندارد. برخي از دوستانِ موسوم به جريان روشنفكري براي حال‌گيري از فلان نويسنده‌ي دولتي، رمانش را ناديده مي‌گيرند و برخي دولتي‌ها هم از سَرِ بي‌رماني يا خداي‌نكرده لَج، به رماني ضعيف و كم‌ارزش جايزه مي‌دهند. دوستِ روزنامه‌نگارِ من! بگذار راحت و خودماني بگويم؛ داريم گِل لگد مي‌كنيم رفيق!

yassernoruzi — Tue, 04 Oct 2011 12:53:00 GMT

بهترین های داستانی دهه هشتاد در همشهری

به نظرم جای چند کتاب در اون فهرستی که برام خوندن و خواستن نظر بدم خالی بود. شاید بهتر بود به جای «بهترین ها» بگن «تاثیرگذارترین ها»: یعنی اون هایی که یک جریانی ایجاد کردن. نمی دونم. شاید هم همون «بهترین ها» درست باشه. به هر حال اگه من بودم کمی فهرست رو تغییر می دادم. ایرادی به دوستان وارد نیست. هر کس بنا به سلیقه و ذائقه خودش فهرست تهیه می کنه.

نظرات من و مابقی دوستان رو اینجا ببینید.

درباره‌ي داستان‌هاي «اين برف كِي آمده...» نوشته «محمود حسینی زاد»

yassernoruzi — Thu, 01 Sep 2011 02:25:49 GMT

ميعادِ مُردگان

اغلب مترجماني كه دست‌به‌قلم شده‌اند و به كارِ نوشتن داستان و رمان پرداخته‌اند، ناكام بوده‌اند. اين گزاره در ايران چنان صادق است كه كمتر مترجمي را پيدا مي‌كني، كاري قابل قبول نوشته باشد. قيد «كمتر» را به حد افراط در نظر بگيريد؛ يعني تعدادشان به انگشتان يك دست هم نمي‌رسد. وسو‌سه‌ي نوشتن حتي دامن‌گير برخي از مترجمانِ سرشناس و به‌نام نيز شده است؛ عزيزاني كه در كارِ ترجمه دستي داشته‌اند و ذوقي، و ترجمه‌هاي ماندگاري به يادگار گذاشته‌اند. و تأسف اينجاست كه اكثريت، داستان‌هايي ملال‌آور، خالي از خلاقيت و نيز به شدت غيرايراني نوشته‌اند. صادقانه بگويم وقتي «اين برف كي آمده...» را ديدم، عطف به ماسبق كردم و به همان چوب راندم و با ترديد خريدم. اما داستانِ اول، كارِ خودش كرد....

«محمود حسيني‌زاد» مترجمي نام‌آشنا‌ست؛ او را به ترجمه‌ي آثاري از «فردريش دورنمات» مي‌شناسيم و «يوديت هرمان» و «پيتر اشتام» و «اووه تيم» و ديگران. و مجموعه‌داستان «اين برف كي آمده...» دومين اثرِ تأليفيِ اوست. او در اين كتاب، جهاني مي‌آفريند كه مترجم/نويسندگانِ پيش از او نتوانسته‌اند به آن برسند. و نيز داستان‌هايش مؤلفه‌هايي دارند كه حتي در ميان داستان‌هاي كوتاه ايرانيِ اين سال‌ها هم قابل تأمل و مثال‌زدني‌ست. نخست و به‌اختصار از غفلت ديگر مترجم/نويسندگان بگويم و هوشمندي «محمود حسيني‌زاد» و پس از آن به مؤلفه‌هايي كه ذكرش رفت.

مضمون داستان‌هاي «اين برف...» مرگ است و مرگ، دغدغه‌ي اصلي صاحب‌اثر. و مهم‌ترين نكته اينكه داستان‌ها تنها نام‌هاي ايراني يدك نمي‌كشند بلكه ذهنيتي ايراني بر آن‌ها حاكم است. اگر هم اينچنين نباشند، در اقليمي جهان‌شمول حيات دارند. در توضيح اين جمله بايد گفت اغلب مترجماني كه دست به كارِ نوشتن شده‌اند، چنان تحت تأثير فضاي آثارِ غيرايراني بوده‌اند كه در بهترين حالت هم نتوانسته‌اند كپي‌كاري موفق باشند و جزيره‌هايي پرت‌افتاده ساخته‌اند كه نه مخاطب ايراني با آن ارتباط برقرار مي‌كند و نه حتي خودشان؛ ملغمه‌اي ايراني/اروپايي/آمريكايي/آمريكاي لاتيني (!) كه خودشان هم نمي‌دانند كجاست. داستان‌هاي اين دوستان، حس همزادپنداري را مي‌كُشند و راهي به ديهي ندارند. از اين بحث مي‌گذرم كه مفصل است و در اين نوشته، مجال مقايسه‌ي آثار نيست. و اما مؤلفه‌هايي كه حكايت از پختگي و ظرافت كار دارند:

داده‌ها در مجموعه‌داستان «اين برف...» به دقت مديريت شده‌اند. يعني نويسنده‌ به ضربآهنگ روايت آگاه است؛ مي‌داند كجا و چه‌مقدار اطلاعات داستاني ارائه دهد كه بسامد آن دچار ايراد و تعليق اثر، با اُفت مواجه نشود. اين مؤلفه‌ در تمامي داستان‌ها حضور دارد. حتي گاهي چنان به دقت مراعات مي‌شود كه مي‌پنداري از دست دادنِ يك خط، برابر است با از دست دادنِ كُلِّ داستان باشد؛ مثل داستان‌هاي «عصر سمت غروب...»، «منتظر جواب من نشد»، «فقط وقتي خوابش مي‌برد...» و «كنار جاي خالي».

عنصر ديگر، آزمونِ رواييِ نويسنده است؛ به خصوص در داستان «فقط وقتي خوابش مي‌برد...» و «اگر با من آمده بودي». در داستان «فقط وقتي...» با يك دورِ روايي مواجه‌ايم؛ نويسنده بخشي از ماوقعِ داستان را روايت مي‌كند و بعد از چند صفحه، دوباره مي‌رسد به همان تكه‌ي اول داستان. البته اين نوع روايتِ حلزوني، بي‌سابقه نيست اما عنصري‌ست كه در داستان ايراني، كمتر آن را مي‌بينيم (دقت داشته باشيد مقصود، داستان‌هاي كوتاه ايرانيِ اواخرِ دهه‌ي هشتاد است). نويسنده در اين داستان اين دورِ روايي را به زيبايي ترسيم مي‌كند و داستاني موفق مي‌نويسد. در «اگر با من...» نيز با نوعي ديگر از خلاقيت روايي مواجه‌ايم؛ تكه‌هايي روايت مي‌شود كه هر كدام با هم پيوند دارند اما در دو مكان اتفاق مي‌افتند. هر كدام از اين تكه‌ها با جملات «زن نبود»، «مرد نبود» آغاز مي‌شوند و در نهايت با «هيچكس نبود» به پايان مي‌رسند.

در پايان بايد به يك ضعف فراداستاني اشاره كنيم كه در تعليقِ و حدس و گمانِ مخاطب بسيار مؤثر است و اثر را خدشه‌دار مي‌كند. اينكه گفتيم «فرداستاني» مقصود نحوه‌ي انتخاب داستان‌هاست؛ تمامي داستان‌ها درباره‌ي مرگ‌اند و غالباً نوعي غريب‌گرداني دارند؛ به اين طريق كه مخاطب در پايان احساس مي‌كند شخصيت اصلي در دنياي مردگان است و با «كسي كه نيست» ارتباط دارد. اين مسئله ممكن است در داستان‌هاي اول و دوم و سوم قابل حدس نباشد، اما به‌مرور تعليق كار را كاهش مي‌دهد چراكه پيش از خواندنِ داستان‌ها مي‌توانيد حدس بزنيد كه در پايان چه اتفاقي خواهد افتاد. شباهتِ ساختارِ رواييِ داستان‌ها، و نيز شباهت مضامين، به اين ضعف دامن مي‌زند و پايان‌هاي ضربه‌زننده‌ي داستان را با اشكال مواجه مي‌كند. هر چند؛ همچنان بر اين عقيده‌ام كه اين ضعفي فراداستاني‌ست و به ضعف و قوت داستان‌ها (بصورت مجزا) ارتباطي ندارد.

(این مقاله در روزنامه هفت صبح منتشر شده)

yassernoruzi — Sun, 14 Aug 2011 21:06:00 GMT

ويدئو مخرب‌تر است يا بمب اتم

غروب رسيدم خونه و تلويزيون رو روشن كردم واسه افطار ديدم صفحه خالي‌يه. رفتم بالاپشت‌بوم، ملت جمع شده بودن. اِل‌ام‌بي‌ها رفته بود و يكي دو تا از ديش‌ها كج و معوج شده بود. دعا كردم خداوند در اين ماه مبارك عقلي نصيبِ باعث و بانيِ ماجرا كنه چون همسايه‌ها مي‌گفتن مأمورها خودشون هم راضي به اين كار نبودن. مردم فحش مي‌‌دادن ولي خب، با فحش و فضيحت كه كار درست نمي‌شه. رفتم خونه و نشستم به فكر كردم و هيچي عايدم نشد. اگه ماهواره عينِ فسق و فجور هم باشه، باز هم اين كارها چه فايده داره؟ به‌تون مي‌گم: دو تا فايده داره؛ پررونق كردنِ بساطِ قاچاقچي‌هاي واردكننده‌ي ديش و ريسيور و اين حرف‌ها و دوم هم عصبي كردنِ مردم. توي مجمتع ما همه زن و بچه‌ داراَن. آقايِ هر كي هستي كه دستور مي‌دي صبح بريزن و قفل دَرِ پشت‌بوم رو بِكَنَن؟ برادرِ من! آخه از اين جماعت كي مي‌شينه با زن و بچه‌ش فيلم‌هاي اون‌طوري نگاه كنه؟ به خدا دنبال بي‌بي‌سي و اين چيزها هم نيستن. وضعيت‌شون نسبت به حكومت هم روشنه. نه قراره با نگاه كردنِ ماهواره، از حكومت زده بشن و نه قراره با نگاه نكردنش عاشق و شيفته‌. نكن داداش! دو روز ديگه انتخاباته و قراره اين‌ها باز بشن ملت قهرمان‌..... من نمي‌دونم چند درصد بیان و رأي بدن، ولي اون روز، دورِ ساختمونِ ما رو خط بكش كه از همسايه‌هاي ما بعيده كسي بياد....